Toegang tot goede medisch generalistische zorg (MGZ) is voor steeds meer mensen met een beperking niet langer vanzelfsprekend. Speelt dit ook bij jou in de regio? Dan is het belangrijk om zo snel mogelijk te gaan samenwerken. Maar waar begin je? In dit artikel vind je goede voorbeelden en tips om je op weg te helpen.
In dit artikel leggen we uit wat MGZ is, welke afspraken helpen en delen we inspirerende voorbeelden uit de praktijk.
Heb je een specifieke vraag over MGZ in de regio en behoefte aan directe ondersteuning? Neem dan contact op met: mgzinderegio@vilans.nl.
Wat is medisch generalistische zorg?
MGZ is medische zorg die huisartsen en artsen verstandelijk gehandicapten (artsen VG) in samenspel leveren. Zowel overdag als in de avond, nacht- en weekenden (ANW-uren).
De toegang tot MGZ komt steeds meer onder druk te staan. Artsen VG zijn schaars en de zorgvragen worden complexer. Huisartsen krijgen het drukker en lopen vast bij complexe zorgvragen omdat ze moeilijk om advies kunnen vragen. In de praktijk zien we dat dit probleem nu al leidt tot onzekerheid, vertraging en extra druk bij zorgpersoneel. Maar het belangrijkste is natuurlijk dat dit voor mensen met een beperking kan leiden tot gezondheidsrisico’s en verminderde kwaliteit van leven.
Samenwerking is noodzaak
Door de toename van (de complexiteit van) zorgvragen en schaarste van professionals lukt het steeds minder goed om MGZ als organisatie alleen te regelen. Goede samenwerking in de regio is daarom belangrijk. Niet alleen om zorg beschikbaar te maken, maar ook om duidelijkheid te creëren. Wie doet wat, en wanneer?
Vanwege deze redenen hebben landelijke partijen in 2024 het Convenant Medisch Generalistische Zorg (MGZ) ondertekend: Handreiking samenwerking medisch generalistische zorg (MGZ)).
UITGELICHTE QUOTE: ‘Het MGZ-convenant vraagt niet óf we meedoen, maar hoe. Daarmee laat het de urgentie zien om aan te haken en mee te bouwen aan werkbare zorg.’
Aan de slag met het Convenant MGZ in de regio
Het convenant biedt handvatten om MGZ in de regio goed te organiseren. Het gaat hierbij om samenwerking binnen de eigen sector en domeinoverstijgende samenwerking.
Goede MGZ vraagt verder om samenwerking tussen gehandicaptenzorgorganisaties, huisartsen, artsen VG, verpleegkundig specialisten (VS-en), physician assistants (PA’s) of verpleegkundigen, zorgkantoren en soms ziekenhuizen.
Wil jij aan de slag om MGZ in je eigen regio te verbeteren? Dan is het belangrijk dat je de voorwaarden kent om MGZ in de regio tot een succes te maken. We behandelen er een aantal in dit artikel.
1. Duidelijke triage
Om de toegang tot medische zorg te verbeteren is het nodig dat er sprake is van duidelijke triage. Bijvoorbeeld door een verpleegkundige, doktersassistente of poli- assistent. Andere professionals zoals een VS of PA kunnen taken overnemen van de arts VG of huisarts. Door hier slimme afspraken over te maken kan de arts VG of huisarts de beschikbare tijd beter benutten. Een goede triage zorgt ervoor dat de juiste zorg, op de juiste plek door de juiste persoon wordt gegeven.
Triage in Zwolle
In de regio Zwolle werken een arts VG, VS en huisartsen(post) samen. Via aanrijteams en MGZ-triage wordt bij twijfel eerst gezamenlijk gekeken of en wie nodig is. Begeleiders krijgen snel ondersteuning en de huisarts wordt alleen ingeschakeld als dat echt nodig is. Bekijk het artikel Succesvol inzetten van verpleegkundige triage op afstand en maak eventueel gebruik van hun implementatieplan. De link vind je in het artikel.
2. Gebruik maken van ondersteunende functies
Om de toegang tot MGZ te verbeteren, is het van belang goed gebruik te maken van ondersteunende functies, passende multidisciplinaire samenwerking en taakherschikking. Poli-assistentes en verpleegkundigen kunnen bijvoorbeeld ondersteunen. Voor de samenwerking met collega-behandelaren en taakherschikking kun je denken aan VS-en en een passende inzet van gedragsdeskundigen. Sta met elkaar stil hoe je artsen kunt ontlasten door regionale samenwerking.
Slimme inzet van poli-assistente in Zuidoost-Brabant
Bij de VG-poli in Zuidoost-Brabant ontlast de poli-assistente de arts VG door allerlei taken uit te voeren. Denk daarbij aan het opvragen van gegevens van cliënten en het zoveel mogelijk klaarzetten van de huisartsenbrief. Of aan de uitvoering van standaardcontroles als meten, wegen, bloeddruk meten en het aanvragen van labonderzoek. Bekijk het artikel over de VG-poli: Opzet VG-poli voor betere zorg aan mensen met beperking
3. Afspraken over ANW-uren
Ook in de avonden, nachten en weekenden (ANW-uren) is het van belang om de toegang tot MGZ te verbeteren. Dit kan door regionaal afspraken te maken wie bereikbaar is, hoe de overdracht is geregeld en waar de kortdurende, specialistische advisering aan zorgverleners als huisartsen wordt belegd.
Algemeen nummer bij ANW-uren in Friesland
Bij Alliade (voorheen Talant) is er voor alle medische zorgvragen één algemeen nummer. Zorgvragers krijgen via dit nummer een triagist aan de lijn, ook tijdens ANW-uren. De triagist hanteert de volgende stappen in stepped care: eerst hbo-verpleegkundige, dan VS, basisarts, huisarts en dan arts VG. Bekijk het artikel: Minder druk op huisarts en arts VG door stepped care.
4. Duidelijke rolverdeling
Goede MGZ vraagt om heldere afspraken over rollen en verantwoordelijkheden. Wanneer is bijvoorbeeld de huisarts aan zet? En wanneer de arts VG? Speciaal voor de rol van medisch regiebehandelaar maak je ook afspraken over wanneer consultatie, medebehandeling of het overnemen van regiebehandeling nodig is. Een duidelijke rolverdeling zorgt voor continuïteit, samenhang en één vast aanspreekpunt voor de cliënt.
Rolverdeling bij Reinaerde
Reinaerde laat zien hoe zij door de inzet van verpleegkundig specialisten door een nieuwe verantwoordelijkheidsverdeling met veel minder uren arts-VG-inzet toe kunnen. Bekijk het artikel van Reinaerde: Nieuwe rol verpleegkundig specialist, betere kwaliteit zorg.
5. Gezamenlijke regie op MGZ
Regel als samenwerkende partijen met elkaar welke minimale MGZ-afspraken er regionaal gelden. Dit zorgt ervoor dat deze onderwerpen niet per locatie of per toeval worden geregeld, maar samenhangend. Een gezamenlijke regie voeren betekent vooral verbindend en inhoudelijk werken, niet bestuurlijk of verplichtend. Het betekent samen verantwoordelijkheid willen nemen voor bijvoorbeeld triage, rolverdeling, ondersteuning en ANW-zorg. Dit zorgt voor meer continuïteit van MGZ.
Gemeenschappelijk aanmeldformulier in Noord-Holland Noord
In Noord-Holland Noord hebben acht gehandicaptenzorgorganisaties afspraken gemaakt over een gemeenschappelijk aanmeldformulier, regionale uitwisseling van praktijkverpleegkundigen en een gezamenlijke structuur voor poli-toegang. Bekijk het artikel: Samen bouwen aan toekomstbestendige Medisch Generalistische Zorg VG in Noord-Holland Noord.
Tot slot: Nog wat tips op te beginnen
- Begin klein in je regio, zoek elkaar op rondom triage, consultatie of ondersteuning en leer van regio’s die hier al ervaring mee hebben.
- Gebruik de handreiking MGZ als kompas om het convenant praktisch toe te passen (Handreiking samenwerking medisch generalistische zorg (MGZ)).
- Maak gebruik van ondersteuning van MGZ in de regio (zie banner hieronder) (Ondersteuning MGZ) .
- Financiering is een belangrijke randvoorwaarde voor goede MGZ in de regio. Maak gebruik van de handreiking financiering (Handreiking financiering MGZ-zorg).
- Bekijk de andere kennisproducten van MGZ in de regio op: MGZ: regiobrede medisch generalistische zorg.
Over Medisch generalistische zorg in de regio
Dit artikel is je aangeboden vanuit Medisch Generalistische Zorg in de regio (MGZ in de regio). Een programma dat wordt uitgevoerd door Vilans en de Erasmus Universiteit Rotterdam (EUR). MGZ in de regio ondersteunt regio’s bij het anders organiseren en verbeteren van medisch generalistische zorg (MGZ) voor kwetsbare ouderen en mensen met een beperking. De nadruk ligt hierbij op regionale samenwerking.
Oproep: Denk mee over onze webinars!
Wil je graag dat we als MGZ in de regio een webinar organiseren omdat je meer wilt weten over een bepaald onderwerp? Laat ons dat dan weten via info@mgzinderegio.nl. Schrijf in het titelveld: ‘Onderwerp webinar gehandicaptenzorg’ en licht in je mail toe wat je functie is en waar je kennisbehoefte zit.
Meer weten
- Op zoek naar meer voorbeelden? Bekijk dan: Zorg van huisarts en arts VG goed geregeld.
- Wat doet de huisarts en wat doet de arts VG? En wat betekenen de afkortingen AVG, PVG, en arts VG? Bekijk daarvoor het artikel Kennis dichterbij: wie is de arts VG? – Dichterbij.
- In september is in de regio Eemland de pilot Meedenkadvies met de arts VG gestart: Pilot Meedenkadvies met arts verstandelijk gehandicapten van start | Nieuws | Huisartsen Eemland. Bekijk ook de processtappen en financiering op: Werkafspraken HA-artsVG_VGU_2026voorstel.pdf.
- In Utrecht hebben gehandicaptenzorgorganisaties afspraken gemaakt met het zorgkantoor voor de bekostiging van een nieuwe manier van werken voor MGZ. Lees meer op: Taakherschikking en stepped care houden MGZ toegankelijk.
