Ethiek

Wat doet de commissie ethiek?

De arts voor verstandelijk gehandicapten (arts-VG) staat in de dagelijkse praktijk regelmatig voor morele dillema’s of vragen. Deze kunnen variëren van individuele behandelbesluiten tot bredere maatschappelijke vraagstukken. Ethische reflectie is daarmee geen optioneel onderdeel van het werk, maar onderdeel van het professioneel handelen binnen ons vakgebied.

De Commissie Ethiek van de NVAVG heeft de opdracht om deze morele dimensie van het werk van de arts-VG te ondersteunen op alle niveaus: micro- (individueel), meso- (zorgorganisatie) en macroniveau (maatschappij). Voorbeelden hiervan zijn het stimuleren van reflectie op individueel casusniveau middels het schrijven van columns en artikelen, bijdragen aan visievorming en collectieve reflectie vanuit de vakgroep op maatschappelijke thema’s in de vorm van dialoogsessies en het bijdragen aan richtlijnontwikkeling. De commissie doet dit vanuit het besef dat ethiek geen sluitende antwoorden biedt, maar wel helpt om de juiste vragen te stellen en tot zorgvuldige afwegingen te komen.

Het is voor ons belangrijk om goed te weten wat er speelt in het veld, zodat we kunnen aansluiten bij onze praktijk. We willen jullie daarom uitnodigen om interessante casuïstiek of grotere thema’s waar jullie tegen aan lopen met ons te delen.

Je kunt ons bereiken via ethiek@nvavg.nl of je mag ons natuurlijk ook altijd persoonlijk aanspreken.

Bereikbaarheid

Voor vragen en suggesties voor onderwerpen aan de adviesgroep stuur je een mail naar ethiek@nvavg.nl.

Relevante (NV)AVG publicaties over ethische vraagstukken

  • W.N. Visser-van Steenselen, A.M. Stegenga, R. van Beeck Calkoen, R. van Dijken-Visser, T.M.C. van den Heuvel-Brouwer, A.A.M. Langeslag-Krispijn. Hoe het waardigheidsparadigma richting kan geven in wat goed handelen is bij de kinderwens van mensen met een verstandelijke beperking. TAVG 2024 (1) 18-21.
  • Talitha van den Heuvel-brouwer, Rixje van Beeck Calkoen, Maaike Hermsen, Antoinette Langeslag-Krispijn, Willeke Visser- van Steenselen, Babette Rump. Laat met niet alleen. Een handreiking voor professionals bij het instellen van infectiepreventiemaatregelen in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. TAVG 2023 (4) 124-128. Naar een artikel in Medisch Contact nummer 41, 13 oktober 2023 en tevens gepubliceerd in Infectieziekten Bulletin op 29 april 2024
  • A. Wagemans. Morele vragen en dilemma’s bij COVID-19 in de VG-wereld. TAVG 2020 Juni (2) 76-77
  • NVAVG-notitie vertegenwoordiging bij mensen met een verstandelijke beperking (2020).
  • Psychofarmaca en de arts VG – een ethische beschouwingvan de NVAVG Adviesgroep Ethiek (2016).
  • Boek Ethische dilemma’s in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking, onder redactie van Maartje Schermer, Frans Ewals en Marion Weisz. Van Gorcum ISBN 978 90 232 54126. (2016).
  • R. Niezen – de Boer. Beslissingen rond het levenseinde: de vraag om levensbeëindiging. TAVG 2014 Dec (2); 74-77
  • H.P. Meininger. Etische overwegingen bij vragen over levensbeëindiging zonder eigen verzoek: menselijke waardigheid en kwaliteit van leven. TAVG 2014 Dec (2); 78-82
  • Euthanasie bij wie dit niet bevat: verstandelijk beperkt, wilsonbekwaam en ernstig lijdend.  Riet Niezen – de Boer en Herman Meininger in Medisch Contact 2014 no 49 2444-46
  • Handreiking Omgaan met vragen om levensbeëindiging bij wilsonbekwame mensen met een verstandelijke beperking, van de NVAVG Adviesgroep Ethiek (2013).
  • Ethische toetsing van wetenschappelijk onderzoek bij mensen met een verstandelijke handicap, prof. Heleen Evenhuis (1997).
  • Handreiking Medische beslissingen rond het levenseinde bij mensen met een verstandelijke beperking (2007). Addendum Anticiperende besluitvorming over reanimatie (2012). Samenvattingskaart (2014).

Publicaties van derden (al dan niet i.s.m. de NVAVG)

  1. Toezichthoudende domotica. Een handreiking voor zorginstellingen van Alistair Niemeijer, Marja Depla, Brenda Frederiks en Cees Hertogh (2012).
  2. Proefschrift ‘Sharing the burden of deciding’ van Mirjam de Vos. Ipskamp drukkers ISBN 978 94 6259 580 4 (2015).
  3. ‘Met de rug tegen de muur’, artikel van Max Paumen, Markant. Over levensbeëindiging bij mensen met ernstige verstandelijke en meervoudige beperkingen, die wilsonbekwaam zijn.