‘Een IQ onder de 85? Dan kunt u beter naar de gehandicaptenzorg’.
Dat is de titel van het artikel in de NRC van 12 april. Evenals de auteurs zijn we het hier als NVAVG, V&VN, NIP, NVO en BPSW niet mee eens. De opmerking dat we mensen hun grondrechten mogen afnemen, doet betrokken zorgprofessionals echter tekort.

De maatschappij wordt steeds complexer. Voor iedereen, maar vooral voor mensen met een IQ lager dan gemiddeld. En wie dat zijn, dat zie je niet altijd aan de buitenkant. De groep is divers en bestaat uit mensen met bijvoorbeeld een syndroom of ze zijn ernstig meervoudig beperkt, maar er zijn ook mensen die alleen een IQ hebben dat wat lager ligt dan het gemiddelde. Door het mixen van deze doelgroepen ontstaat een soort poldermodel, waar niet iedereen gebaat bij is.

Wat iedereen binnen de doelgroep gemeen heeft, is dat ze steeds meer ondersteuning nodig hebben om mee te kunnen doen in de maatschappij, maar de gehandicaptenzorg is dan niet altijd de best passende partij. Een groot deel van vraagstukken waar cliënten tegenaan lopen is namelijk niet medisch van aard, maar ligt bijvoorbeeld op zorg en ondersteuning, psychisch, financieel-economisch en/of sociaal gebied. Dit soort vragen kunnen de ggz, jeugdzorg en het sociaal domein beter oppakken.

Borgen van toegankelijkheid

Het is van groot belang dat toegang tot de gehandicaptenzorg goed geborgd is. Daarbij zijn expertise en de juiste plek, afgestemd op de behoefte van de cliënt, essentieel. Het borgen van toegankelijkheid is een gemeenschappelijke taak van alle zorginstellingen en betrokken zorgprofessionals. En die borging is altijd ons uitgangspunt, óók bij een complexe en toenemende zorgvraag die nu actueel is.

Wij willen vooral zien dat ieder zijn eigen expertise behoudt en passende zorg levert. Soms monodisciplinair, soms multidisciplinair. De rechtspositie van de cliënt staat centraal. Daar zijn wij het zeer mee eens. Die rechtspositie wordt door verschillende wetten en regels goed geborgd. Aan de uitvoering daarvan mag geen afbreuk worden gedaan. Het verminderen van administratieve lasten en de regeldruk in de zorg mag er niet toe leiden dat de rechtspositie van een cliënt in het geding komt. Maar de uitvoering van de Wzd kan ook voor professionals beter.

Samen werken aan verbetering

Wij als beroepsverenigingen werken met organisaties van mensen met een beperking, VGN en VWS en andere betrokkenen samen om goede gehandicaptenzorg te borgen en om de Wzd te verbeteren. We verkennen met elkaar waar mogelijkheden liggen, zowel op korte als langere termijn. We willen hiervoor met alle betrokken zorgverleners samenwerken zodat taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden op de goede plek belegd worden. Hierbij zijn de zorgvraag en de rechtspositie van cliënt uitgangspunt.

Als beroepsverenigingen voor mensen met een verstandelijke beperking juichen we het toe dat er aandacht is voor complexe dilemma’s in die zorg. We kijken uit naar verdere inhoudelijke gesprekken over de toekomst van deze zorg.

Downloadbare versie van de tekst